Pošto smo konačno dobili svoju državu, a evo i ustav, red je i da se upoznamo sa simbolima i njihovim značenjem kroz istoriju.
Srpski vladari su preuzeli DVOGLAVOG ORLA od Vizantije
Dvoglavi orao je predstavljao duhovnu i materijalnu vladavinu Vizantijskih vladara, a kasnije je postao uobicajen heraldicki motiv.
Dvoglavi orao se upotrebljavo i ranije, pa se moze naci i u mestu Bogazkoy, Turska gde se nalazio stari grad Hittite naroda i potice iz 18 veka pre Hrista.
Cetri simbola oko krsta su originalno predstavljala 4 grcka slova B
Βασιλεὺς Βασιλέων Βασιλεύων Βασιλευόντων
Car Careva Caruje na Carevima. (misli se na Gospoda Isusa Hristosa)
Car Konstantin,kog je papa nedavno citirao i koj je rodjen u Nis, je imao svoju licnu zastavu
Evo najstarijeg prikaza srpske zastave i srpskog orla:
Kada se izradljivo grb, kralj Milan nije imao krunu koja bi usla u grb, a u to doba se nije znalo o broju i izgledu kruna Nemanjica, jer je vecina nasih manastira sa portretima vladara bila pod turskom okupacijom. Zato Novakovic kaze da je “Iz stare kraljevske krune, koja je sacuvana na tolikim novcima, izvedena (je) svedena kruna po formi sadasnjih kraljevskih kruna. Dakle, uzeta je ”neimenovana” heraldicka kraljevska kruna bez srpskog istorijskog korena iako je on postojao.
“Kruna Nemanjica je starog vizantijskosrpskog oblika, kako se vidi na glavi Dušanovoj u njegovih novaca, na pečatima cara Lazara i inače na već navedenim slikama srpskih kraljeva i careva po našim manastirima. Kruna je iskićena belim, crvenim i plavim i zelenim dragim kamenjem.”
Sudeci po slikama Nemanjicke krune, onda bi trebalo da izgleda ovako
Srbija nije imala prava da koristi nikakve simbole pod Turcima.
Prva srpska zastava, posle skoro 300 godina, se zavijorila za vreme prvog srpskog ustanka, a na njoj je bio i grb
Najveci borac za srpski državni grb u XIX veku je bio knez Milos.
On je zeleo da usvoji Grb koj je bio baziran na starim srednjevekovni simbolima srpske carevine.
Nekoliko predloga sa dvoglavim orlovima, kao i zastava su bili odbijeni.
“Sretenjskim ustavom 1835. godine određen je srpski grb i zastava. Zastava je bila crveno-belo-plava (plava je definisana kao čelikasto-ugasita što je ponekad protumačeno kao crno ili smeđe) vodoravna trobojka s a grbom u sredini.”Zeljko Heimer
Za grb je prihvacen srednjevekovni srpski stit/amblem u stitu.
Krst kao simbol hriscanstva, crveno kao boja nezavisnosti i slobode, a ocila kao pripadnost, suverenitet i pretenzija Srbije da nasledi Vizantiju.
Grb je okruženom maslinovom granicom, koja simbolise teznju da Srbija zivi u miru sa susedima, i hrastovom grancicom kao simbolom dugovecnosti.
Taj ustav, kao i predlog za grb i zastavu Porta (sultanova vlada) opet nije prihvatila, iako se delomično koristio.
Posle silnih diplomatskih peripetija Knezevina Srbija je 1838. konacno stekla i zvanican grb-
Grb je bio smesten i na predlog zastave-Crveno, Plavo, Bela.(1835)
Iste godine (1838) Porta odobrila upotrebu savremene srpske trobojke koja se i danas koristi-Crveno, Belo, Plavo.
Veliki istoricar, Stojan Novakovic je poceo rad ,na grbu Kraljevine Srbije, vrlo studiozno. Pošao je od toga da grb obnovljene Kraljevine treba da se zasniva na grbu stare, srednjevekovne kraljevine. Prvo je prostudirao izvore i literaturu, i angazovao slikara Vladislava Titelbaha da preslika dvoglave orlove iz manastira Zice, Lazarice , Ljubostinje , Kalenica , Ravanice i Manasije. Posle tri godine svoja istraživanja je skupio i objavio pod imenom “Heraldicki običaji u Srba, u primeni i knjizevnosti”
Na osnovu drevne literature i Titelbahovih crteža Novakovic je pokazao da je je grb Nemanjicke Srbije bio dvoglavi beli orao u poletu na crvenom polju.
Stojan Novakovic je 1882. u grbu Kraljevine Srbije spojio dva srednjovekovna simbola: dvoglavog belog orla u poletu na crvenom štitu i Srpski stit.
Veliki grb
“S proglašenjem Kraljevine 22. februara 1882. javila se potreba da se grb promeni i obnovljenoj Kraljevini nov grb da… Ko je pažljivo čitao ovu raspravu videće na kakvim je osnovima sklopljen novi grb. Po heraldič kom ukusu našeg vremena, a iz osnova koje se dokazuju autentičnim spomenicima, izrađeni su svi sastavni delovi novoga grba. Iz stare kraljevske krune, koja je sačuvana na tolikim novcima, izvedena je svedena kruna po formi sadašnjih kraljevskih kruna. Po starim autenticnim oblicima dvoglavoga orla uzet je na novi grb dvoglavi orao u poletu, i spram naseg vremena uzeto je naturalistič ko heraldicko crtanje… Kako se Kraljevina Srbija razvila iz Knezevine Srbije, to je državni grb Kneževine stavljen na prsi orlu, i zadržan je plašt kojim se sve novije države u Evropi služe i koji je već na grbu Kneževine Srbije usvojen.”
Zakon o grbu Kraljevine Srbije je bio usvojen 20. juna 1882. i prešlo se na izradu grba (Zbornik zakona i uredaba, XXXVII, 132 1882). Stojan Novakovic i bečki poslanik Filip Hristic su taj posao, ne zna se na ciju preporuku, poverili dvadesettrogodisnjem Ernstu Kralu, studentu Umetnič ke zanatske skole u Becu, koji je kasnije postao slavni evropski dvorski slikar grbova.
Opis naseg grba-
Mali grb je “crveni štit na kome je, između dva zlatna krina u podnožju, dvoglavi srebrni orao, zlatno oružan i istih takvih jezika i nogu, sa crvenim štitom na grudima na kome je srebrni krst između četiri ista takva ocila bridovima okrenutih ka vertikalnoj gredi krsta. Štit je krunisan zlatnom krunom.” Veliki grb pri tome je još “zaogrnut porfirom vezenom zlatom, ukrašenom zlatnim resama, uvezanom zlatnim gajtanom sa istim takvim kićankama, postavljenim hermelinom i krunisanim zlatnom krunom.
Kraljevska kruna, od krunisanja Stefana Prvovenčanog u Žiči na Spasovdan, 20. maja 1221. . Ovakve kupolaste kruna su se u vizantijskom kulturnom prostoru zvale “steme”.
– Dvoglavi srebrni (beli) orao na purpurnom (crvenom) polju, grb Kraljevine i Carevine Srbije od Kralja Milutina, od 1309-1316. Najstariji sačuvani srpski dvoglavi orao se čuva u depou Narodnog muzeja pod inventarskim brojem 2193 (slika 11). Dvoglavi orao sa poluraširenim krilima i opuštenim perima se u heraldici definiše kao “dvoglavi orao u poletu”.
– Purpurni (crveni) štit sa srebrnim (belim) krstom i četiri slova “S”, grb Srpske Despotovine, od Despota Stefana Lazarevića, od 1402. Posle pada Srpske srednjevekovne države predstavlja grb Srpskog naroda u najširem smislu. U našoj heraldici se ovaj grb skraćeno zove “Srpski štit”, a sam simbol krsta sa četiri “slova”, ukoliko nije na štitu, zove se “Srpski tetragram”
Znaci da su danasnji simboli identicni onima iz 1838 i oni su prohvaceni bez ikakvih izmena.
Grb Srbije
grb i zastava okupirane Srbije, koriscene 1941-1944.
Komunisticki grb,1945 je uklonjeni dvoglavi orao i krst, tako da je ostao samo stit sa cetiri slova “S” (ili “ocila”, kako se često pogresno veruje) izmedju crvene zvezde petokrake i Sunca pomracenog zupcanikom.
I da ne zaboravimo grb Republike Srpske, cisto jer ga jos nismo videli.
On se malko razlikuje iu dizajnu i kruna je u stitu, a ne iznad kao kod nas.
Elementi srpskog grba na zastavama opstina, mesta, gradova, sela…
http://www.ngw.nl/int/yug/yug.htm
Evo nasih orlova, ali u drugom mediju
Parlament
Gradska skupstina
preuzeto sa> www.dizajnzona.com
Poslednji komentari